سکینه، زنی که برای سرمایهگذاری در پلتفرم «گولد بیاس» خانهاش را در گرو گذاشته و طلاهایش را فروختهاست، میگوید، اکنون با توقف فعالیت این پلتفرم، او و شماری دیگر از شهروندان سرمایههای خود را از دست دادهاند. بانک مرکزی افغانستان نیز تأکید میکند که این پلتفرم هیچگونه مجوز رسمی فعالیت نداشتهاست.
گولد بیاس یک پلتفرم آنلاین بود که ادعا میکرد از طریق معاملات طلا و داراییهای دیجیتال برای اعضای خود سود روزانه یا منظم فراهم میکند. کاربران برای عضویت باید مبلغی را سرمایهگذاری میکردند و در بسیاری موارد از طریق سیستم دعوت اعضای جدید را جذب مینمودند.
خبرنگار پژواک با ده تن از باشندهگان شهر کابل که در این پلتفرم سرمایهگذاری کرده بودند، صحبتهای را انجام دادهاست، برخی آنان جدیداً سرمایهگذاری کرده بودند و برخی از سرمایهگذاری شان بیش از دو سال سپری میشد.
سکینه باشندهٔ منطقهٔ «دشت برچی» شهر کابل یکی از متضررین این پلتفرم در صحبت با پژواک گفت که نظر به تشویق برخی دوستانش در این پلتفرم یکهزار دالر سرمایهگذاری کرد و با دریافت یک اندازه فایده از این پلتفرم تشویق شد که سرمایهاش را بیشتر نماید.
سکینه میگوید: «برای سرمایهگذاری در این پلتفرم، خانهام را به مبلغ یکونیم لک افغانی گرو گذاشتم و با آن چندین حساب دیگر باز کردم. حتا سه هزار دالر طلای خود را نیز فروختم تا پول بیشتری وارد این سیستم کنم؛ اما اکنون همه سرمایهام از دست رفتهاست.»
وی در ادامه گفت: «چون قبلاً حدود یک هزار دالر از این پلتفرم دریافت کرده بودم، باور داشتم که فعالیت آن واقعی است، به همین دلیل سرمایهگذاری خود را افزایش دادم.»
سکینه که هنوز با افزایش سرمایهگذاری در این پلتفرم عاید بیشتر کسب نکرده بود که فعالیت آن متوقف شد و تمام دارایی خود را از دست داد.
اکنون که سکینه از وضعیت صحی و روانی خوبی برخوردار نمیباشد، گفت: «وقتی فهمیدم که شش هزار دالرم از دستم رفت، بیهوش شدم، یک شبانهروز بستر بودم و در حال بیهوشی، داکتران گفتند که سکته مغزی کرده ام.»
حالا که دستانش لرزش و زبانش لگنت دارد، افزود: «خانهٔ گولد بیاس خراب شوه که مثل مه صدها نفر را تباه و برباد کرد.»
نجیبالله، باشندهٔ دیگر منطقهٔ «دشت برچی» شهر کابل نیز مانند سکینه به امید سرمایهدار شدن در این پلتفرم سرمایهگذاری کردهاست.
او میگوید: «نخستینبار در ماه حوت سال ۱۴۰۴ در مورد این برنامه شنیدم، دوستان نزدیکم میگفتند که برنامهای وجود دارد که با ۵۰۰ دالر فعال میشود و کاربران روزانه سیگنال دریافت میکنند. گفتند که اگر فرد زیرمجموعه هم نداشته باشد، در مدت یکونیم تا دو ماه میتواند سرمایهٔ خود را پس بگیرد.»
به گفتهٔ وی، در اوایل پیشنهادات دوستانش را رد میکرد؛ زیرا تجارب تلخ از برنامههای مشابه داشت اما سرانجام، در پی اصرار و تشویق مکرر اعضای خانواده و دوستان، تصمیم گرفت در این پلتفرم نیز سرمایهگذاری کند.
نجیبالله میگوید، نزدیک به یکصد هزار افغانی در این پلتفرم سرمایهگذاری کرده بود، اما پس از توقف فعالیت آن، تمام سرمایهاش را از دست داد.
به گفتهٔ نجیبالله، شمار زیادی از بستگانش، از جمله دختران و پسران کاکا، خاله و عمهاش نیز در این پلتفرم سرمایهگذاری کرده بودند. آنان پس از دریافت مبالغ اندکی بهعنوان سود، در نهایت همه سرمایههای خود را از دست دادند.
وی میگوید: «حتا مادرم میگفت که حاضر است طلاهایش را بفروشد تا در این برنامه سرمایهگذاری کند.»
او که از سرمایهگذاری در پلتفرم یادشده پیشمان است میگوید: «چیزی که بیشتر از همه مرا آزار میدهد، از دست رفتن پولی است که با زحمت و سختی به دست آورده بودم. پولی که از دست رفت، شاید دوباره از راه دیگری پیدا شود؛ اما درد اصلی این است که چرا چنین اتفاقی افتاد. ما در خانه کار نگین و حجاب انجام میدهیم و این پول حاصل زحمت خانواده بود.»
نجیبالله در پایان از مردم خواست به چنین برنامههایی اعتماد نکنند تا با سرنوشت او مواجه نشوند.
با این حال حسیبالله نوری، سخنگوی د افغانستان بانک در مورد به پژواک گفت که پلتفرم «گولد بیاس» هیچگونه مجوز رسمی از این بانک نداشت و از دید این بانک، یک نهاد مالی مجاز محسوب نمیشود.
به گفتهٔ وی، وعدهٔ سودهای کلان و تضمینشده، نداشتن مجوز رسمی، وابسته بودن درآمد به جذب اعضای جدید، نبود آدرس و هویت مشخص، ایجاد مشکل در برداشت سرمایه و استفاده از لینکهای ناشناس برای نصب برنامهها، از مهمترین نشانههای پلتفرمهای مشکوک و احتمالاً کلاهبردار به شمار میرود.
او افزود، د افغانستان بانک همواره تأکید کردهاست به اینگونه پلتفرمها هیچگونه جواز فعالیت صادر نمیکند. به گفتهٔ وی، این نهاد از طریق آگاهیدهی عمومی، شهروندان را از خطرات سرمایهگذاری در شرکتها و پلتفرمهای غیرمجاز آگاه میسازد، در صورت دریافت شکایات با نهادهای امنیتی همکاری میکند و بر فعالیت بانکها و مؤسسات مالی دارای مجوز نیز نظارت دارد.
نوری میگوید، چنین مواردی تنها محدود به افغانستان نیست، بلکه در بسیاری از کشورهای جهان نیز اتفاق افتادهاست. از جمله میتوان به طرحهای سرمایهگذاری هرمی، اپلیکیشنهای جعلی، شرکتهای کریپتویی بدون مجوز و سیستمهایی که درآمد روزانه و تضمینی وعده میدهند، اشاره کرد.
وی تصریح کرد، اگر پول به حسابها یا شبکههای غیرقانونی انتقال یافته باشد، بازگرداندن آن بسیار دشوار و گاهی ناممکن است؛ زیرا این شرکتها تحت نظارت قانونی قرار ندارند و در بسیاری موارد داراییهای آنها به خارج از کشور منتقل یا پنهان میشود.
سخنگوی د افغانستان بانک از شهروندان خواست که فریب وعدههای «درآمد آسان و سریع» را نخورند و به هیچ پلتفرمی که سود تضمینشده و غیرمعمول وعده میدهد، اعتماد نکنند.
وی تأکید کرد که شهروندان پیش از هرگونه سرمایهگذاری، از قانونی بودن فعالیت و داشتن مجوز رسمی پلتفرم مورد نظر اطمینان حاصل کنند و در صورت تردید، با افغانستان بانک یا سایر نهادهای مسئول مشوره کنند.
Views: 4