مرکز خبرنگاران افغانستان با انتشار گزارش سالانه ۲۰۲۵، وضعیت آزادی رسانهها و خبرنگاران در کشور را در سال جاری به شدت تیره و محدودکننده ارزیابی کرد. این گزارش، که بر پایه دادههای جمعآوری شده از ولایات مختلف و با بررسی دقیق رویدادهای نقض حقوق رسانهها در سال جاری تهیه شده است، نشان میدهد که فضای رسانهای افغانستان در این سال به شدت تحت کنترل و سرکوب قرار گرفته است.
در این گزارش که امروز شنبه ۲۷ دسمبر نشر شد، آمده است که مرکز خبرنگاران افغانستان در سال ۲۰۲۵ دستکم ۲۰۵ رویداد خشونت و نقض آزادی رسانهها را ثبت کرده است که شامل دو کشته و سه زخمی، ۱۶۶ مورد تهدید از جمله ۳۴ مورد بازداشت خبرنگاران میباشد که پنج تن از آنان همچنان در زندان بسر میبرند.
بنابر این گزارش، در ۱۲ ماه گذشته، فشارهای اداره حاکم بر رسانهها به سانسور و خفقان بیشتری منجر شد. نشر اعترافهای اجباری خبرنگاران زندانی و یا جلوگیری از حضور زنان خبرنگار در نشستهای خبری مقامهای ارشد اداره حاکم و یا سانسور صدای زنان خبرنگار در کنفرانسهای زنده خبری، نمونههایی از ترویج سیاست ترس و اختناق و تبعیض شدید جنسیتی است که تاکنون در کشور سابقه نداشته است.
از دیگر موارد عمده تهدید میتوان گسترش ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان در رسانهها به ۱۷ ولایت دیگر در سال ۲۰۲۵ اشاره کرد که به تعطیلی دستکم ۲۰تلویزیون منجر شد. تعداد ولایاتی که از آغاز اجرای قانون امر به معروف و نهی از منکر در آگست ۲۰۲۴ تا اکنون ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان در آنها ابلاغ شده است، به ۲۳ ولایت میرسد. افزون بر این، در دوازده ماه گذشته، دو تلویزیون و دو رادیو نیز به دلایل سیاسی و یا امنیتی تعطیل شدند و اندک رسانههای باقیمانده زنان نیز بنابر تبعیض جنسیتی با تهدید جدی تعطیلی مواجه بودهاند.
بجز خبرنگاران کشته و زخمی شده که در جریان حملههای منتسب به نظامیان پاکستانی به افغانستان رخ داده است، عامل تمامی رویدادهای دیگر، نهادها و مقامهای حکومت طالبان بودهاند که در مجموع نسبت به سال ۲۰۲۴ که شمار رویدادهای ثبت شده ۱۸۱ مورد بود، حدود ۱۳ درصد افزایش نشان میدهد.
با وجود این، اداره حاکم با بهرهگیری از ساختارهای رسمی و غیررسمی، رسانههای دولتی و وابسته را به ابزارهای تبلیغاتی و پروپاگاندا بدل کرده است و همزمان با سرکوب رسانههای مستقل و آزاد و محدودیت شدید دسترسی به اطلاعات، ساختارهای آشکار و پنهان و پیچیدهای را در راستای سیاست «تک صدایی» و ترویج روایتهای یک طرفه و بدون صدای مخالف و بدنامی رسانهها و خبرنگاران مستقل مدیریت میکند.
مرکز خبرنگاران افغانستان بر این باور است که این وضعیت، نگرانیهای عمیق در زمینه نقض حقوق بنیادی خبرنگاران و رسانهها و محدودیت آزادیهای اساسی در کشور ایجاد کرده و آینده توسعه رسانهای و آزادی بیان در افغانستان را با تهدیدهای جدی روبرو ساخته است.
Views: 8
